Het is tijd om als zorgsector samen met welzijn, wonen en onderwijs zélf met goede plannen te komen. Dan dwingen we de overheid in een andere, faciliterende rol.’ Dat stelt onze collega Gijsbert van Herk, nu interim directeur-bestuurder in de jeugdzorg.
‘D66, VVD en CDA hebben definitief gekozen voor een minderheidskabinet. Het is verleidelijk om te speculeren over vragen als: wat wordt de visie op de gezondheidszorg, hoeveel wordt er bezuinigd? En om als zorgbestuurders te wachten op wat er komen gaat. Begrijpelijk, maar het gevolg is wel dat de overheid een bepálende rol houdt. En dat vertraagt enorm’, zegt Gijsbert.
We redeneren al te vaak vanuit de geldstromen en systeemwereld, in plaats van vanuit de leefwereld van mensen.
En hij weet waar hij het over heeft. Hij was als bestuurder en directeur eindverantwoordelijk binnen langdurige zorg, gemeente, welzijn en vastgoed en wonen. Op dit moment leidt hij op interimbasis een jeugdzorgorganisatie.
‘Als bestuurder heb ik me altijd verbaasd over hoe gesegmenteerd we onze diensten georganiseerd hebben. We redeneren al te vaak vanuit de geldstromen en systeemwereld, in plaats van vanuit de leefwereld van mensen.’
‘En dat terwijl in die leefwereld gemeente- en instellingsgrenzen niet bestaan. Verschillende sectoren komen er juist samen. Ik zie eigenlijk overal dezelfde ontwikkeling: minder intramuraal en meer ambulant. Jeugdinstellingen worden gesloten en jongeren worden thuis behandeld, ziekenhuispatiënten worden een paar dagen na hun operatie weer naar huis gestuurd, en ouderen moeten zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Thuis is in veel gevallen in een woning van een corporatie. En bij die corporaties werken zo’n beetje de enige mensen die nog echt achter de voordeur komen.’
Zie je een uitdaging? Bel dan aan bij de buren. Of het nu een ROC, een corporatie of een verpleeghuis is. Samen kun je zo veel meer.
‘Als je redeneert vanuit de maatschappelijke opgave is het heel logisch dat je veel meer gaat samenwerken. En dat hoeft helemaal niet zo ingewikkeld te zijn. In de kern is het een kwestie van elkaar opzoeken. Ik denk dat je als bestuurder een beetje streetwise moet zijn. Zie je een uitdaging? Bel dan aan bij de buren. Of het nu een ROC, een corporatie of een verpleeghuis is. Samen kun je zo veel meer. We wachten nog te vaak op de gemeente, de provincie of het Rijk. Op nieuwe regelingen, op nieuwe financieringsmogelijkheden. En dat duurt allemaal vreselijk lang. Als je het omdraait en samen een goed plan maakt, kan de overheid eigenlijk niet meer om je heen. Je dwingt haar in die faciliterende rol. Dat geeft veel meer ruimte om te werken aan de doelen waarvoor je bent opgericht.’
‘Een voorbeeld. In mijn tijd bij woningcorporatie Staedion waren er zorgen over de zelfredzaamheid van ouderen én de doorstroom tussen woningen zat muurvast, waardoor jongeren te lang moesten wachten op een woning. Er was in Den Haag een complex gesloopt, en we besloten nieuw te bouwen voor ouderen. We begonnen met een belletje naar de wijkzorgorganisatie: kun je aangeven voor welke mensen het wonen in een eengezinswoning misschien wat te veel wordt? Die mensen zijn we deur aan deur gaan opzoeken: zou u over een jaar willen verhuizen naar een appartement? En zo ja, wat heeft u dan nodig?’
‘De bereidheid bleek groot. En er kwamen – ook weer van de thuiszorgorganisatie – zinnige tips. Bijvoorbeeld om ook logeerkamers te maken waar mensen herstellen als ze na een operatie nog niet naar huis kunnen. Zo heb je in één keer drie domeinen aan elkaar verbonden: ziekenhuiszorg, ouderenzorg en wonen. Dat levert maatschappelijk en financieel rendement op. Én zorgt voor tevreden bewoners die zich gehoord en geholpen voelen.’
Laten we dus niet meer speculeren over het nieuwe kabinet, maar elkaar opzoeken en sámen aan de slag gaan. Dan is er veel meer mogelijk.
‘Bovendien kunnen sectoren veel van elkaar leren. Zo weten corporaties enorm veel over wat er mogelijk is met gebouwen. Hoe je ze het beste kunt inrichten, gebruiken en onderhouden. Zorgorganisaties hebben die kennis veel minder. Terwijl ze wél allemaal eigen vastgoedafdelingen hebben. Daar kunnen woningcorporaties helpen. En andersom weten zorgorganisaties weer veel meer over wat er nodig is voor een goede kwaliteit van leven van mensen. En weten onderwijsinstellingen wat de behoefte van morgen is. Die kennis helpt als je nieuw bouwt, of renoveert.’
‘Er zijn al veel initiatieven die laten zien dat verandering niet van beleid, maar van samenwerking komt. Laten we dus niet meer speculeren over het nieuwe kabinet, maar elkaar opzoeken en sámen aan de slag gaan. Dan is er veel meer mogelijk.’
Samen met andere partijen het verschil maken? Kom dan op 5 maart naar het congres Samenwerken op wonen, welzijn en zorg. Gijsbert neemt je dan mee langs mooie voorbeelden én een stappenplan om direct mee aan de slag te gaan.
